Δ. Σπαντίδος: «Πολιτισμός και ιστορία να εμπλουτιστούν με επιστήμη»

Ο Λάκωνας Καθηγητής Ιατρικής και ερευνητής σε μια αποκλειστική συνέντευξη - Οι διεθνείς δημοσιεύσεις για τον κορωνοϊό, η έρευνα για τον καρκίνο και η Λακωνία

Πέμπτη, 25 Μάρτιος 2021 09:05 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Δ. Σπαντίδος: «Πολιτισμός και ιστορία να εμπλουτιστούν με επιστήμη»

Επιμέλεια: Χρήστος Πετρούλιας


Αμέτρητες έρευνες και τα αποτελέσματά τους έχουν δημοσιευθεί διεθνώς τον τελευταίο χρόνο σχετικά με τον νέο κορωνοϊό και την πανδημία. Μεταξύ των Ελλήνων επιστημόνων που συμμετείχαν στη συγγραφή των περισσότερων δημοσιεύσεων, συγκαταλέγεται το όνομα του ιατρού-ερευνητή Δημητρίου Σπαντίδου, Καθηγητή Ιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο οποίος έλκει την καταγωγή του από τον Άγιο Κωνσταντίνο Δ. Σπάρτης.

Ο Δ. Σπαντίδος, όχι μόνο έχει αφιερώσει τη ζωή του στα πεδία της Μοριακής Ιατρικής και της Ογκολογίας, με μεγαλύτερο επίτευγμα την ανακάλυψη των ογκογονιδίων και ερευνητικό έργο που έχει επανειλημμένα τύχει ευμενούς κριτικής από τα επιστημονικά περιοδικά, αλλά έχει επιπλέον δομήσει μία κοιτίδα επιστημόνων από όλο τον κόσμο με σκοπό να ενισχύσει το έργο τους. Και μέσα σε όλα αυτά, δεν ξεχνά την γενέτειρά του, όπου επέστρεψε για να συμβάλλει στην πολιτιστική της ανάδειξη με τη δημιουργία του Πολιτιστικού Κέντρου Λακεδαιμονίων-Αμφιθέατρο Σπαντίδου και τη διοργάνωση σπουδαίων εκδηλώσεων.


• Είδαμε πρόσφατα το όνομά σας να επέχει θέση μεταξύ των Ελλήνων ερευνητών με τις περισσότερες επιστημονικές δημοσιεύσεις για το θέμα του κορωνοϊού. Ποια η συνεισφορά σας στο ερευνητικό πεδίο για τον Covid-19 και ποια τα συμπεράσματα στα οποία καταλήξατε;

Η έρευνα μου σχετικά με τον κορωνοϊό και τη νόσο COVID-19 αφορά: 1. Την ιολογία και τη μοριακή βιολογία του ιού και πιο συγκεκριμένα τη δομή του σωματιδίου του ιού, τις λειτουργίες των γονιδίων του και τους υποδοχείς του στα κύτταρα που μολύνει. 2. Την παθολογία και τις επιδράσεις της βιταμίνης D, των ιχνοστοιχείων, της παχυσαρκίας και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τη μόλυνση με τον ιό.

Στις μελέτες μου αυτές, που δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα διεθνή περιοδικά, συνεργάστηκα με ερευνητές από τα Πανεπιστήμια Κρήτης, Αθηνών, Θεσσαλίας, Πατρών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και με ερευνητές από τις ΗΠΑ, τη Μεγάλη Βρετανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία, τη Ρωσία, το Ισραήλ και τη Ρουμανία.

• Ποια είναι η εκτίμησή σας για την εξέλιξη και τον έλεγχο της πανδημίας; Ακολουθείται, κατά τη γνώμη σας, σωστή και επαρκής τακτική αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης;
Κατά τη γνώμη μου ο έλεγχος της πανδημίας έχει χαθεί όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες χώρες για διαφορετικούς λόγους. Στη χώρα μας, εκτός από την έλλειψη κατάλληλης οργάνωσης στις πρωτοβάθμιες, δευτεροβάθμιες και τριτοβάθμιες δομές υγείας,  βασική είναι η έλλειψη παιδείας και μακρόχρονης επιστημονικής παράδοσης, που έχουν σαν αποτέλεσμα τη μη ύπαρξη αξιακού συστήματος στην ελληνική κοινωνία με οδυνηρές συνέπειες.


«Ο έλεγχος της πανδημίας έχει χαθεί στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες»


• Μελέτη σας οδήγησε στην ανακάλυψη των ογκογονιδίων, που συμβάλλει στην πρόγνωση, τη διάγνωση και θεραπεία του καρκίνου. Ποια τα ευρήματα που κυριαρχούν; Ο καρκίνος θα σταματήσει να αποτελεί μάστιγα για την ανθρωπότητα;

Η συχνότητα του καρκίνου με τις 200 περίπου κλινικές μορφές του στον άνθρωπο αυξάνει όσο αυξάνει η ηλικία του ανθρώπου. Επειδή η μέση ηλικία του ανθρώπου αυξάνει όσο προχωρά η επιστήμη είναι αναπόφευκτη και η αύξηση της συχνότητας του καρκίνου. Όμως,  χάρη στην πρόοδο της χειρουργικής και της φαρμακολογίας έχει γίνει σημαντική πρόοδος στη θεραπεία του καρκίνου. Ωστόσο, η σημαντικότερη έρευνα του 20ου αιώνα για τον καρκίνο θεωρείται η ανακάλυψη των κυτταρικών ογκογονιδίων. Η ανακάλυψη αυτή θα δώσει την τελική λύση και μέχρι τώρα έχει βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις στην πρώιμη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπεία του καρκίνου. Επειδή, όμως, το πρόβλημα είναι πολύπλοκο, χρειάζεται ακόμη πολύ μεγάλη ερευνητική προσπάθεια για να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα. Προς το παρόν, δεν είναι εύκολο να γίνει μια πρόβλεψη για το πότε θα βρεθεί θεραπεία για όλες τις μορφές του καρκίνου.


«Η ανακάλυψη των κυτταρικών ογκογονιδίων θα δώσει την τελική λύση στον καρκίνο»


• Έχετε δημιουργήσει στην Ελλάδα σχολή με διδάκτορες, ερευνητές και πανεπιστημιακούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Επιπλέον, ιδρύσατε την Παγκόσμια Ακαδημία Επιστημών με κέντρο την Ελλάδα, στην οποία συμμετέχουν διακεκριμένοι επιστήμονες. Ποιος ο σκοπός αυτών των εγχειρημάτων;

Ο σκοπός της Παγκόσμιας Ακαδημίας Επιστημών που ίδρυσα είναι να συμβάλλει στην ανάδειξη της Ελλάδας στους τομείς της Ιστορίας, του Πολιτισμού και της Επιστήμης.

• Έχετε αξιοσημείωτη συνεισφορά στην τόνωση και ανάδειξη  της πολιτιστικής ταυτότητας της Λακωνίας μέσω του Πολιτιστικού Κέντρου Λακεδαιμονίων-Αμφιθέατρο Σπαντίδου. Γιατί επιλέξατε να προχωρήσετε στη δημιουργία του και τι πρεσβεύει ο εν λόγω χώρος; Αισθάνεστε δικαιωμένος που το όραμά σας έγινε πράξη;
Επέλεξα το συγκεκριμένο χώρο μεταξύ των χωρίων Γεωργιτσίου, Αγίου Κων/νου και Πελλάνας για τη δημιουργία του Πολιτιστικού Κέντρου Λακεδαίμονος και του Αμφιθεάτρου, επειδή ως τοποθεσία στη Βόρεια Λακωνία τον θεώρησα ως τον πλέον κατάλληλο και, όπως υποστηρίζουν πολλοί από τους επισκέπτες, αποπνέει μια ιδιαίτερη αύρα. Αν και υπάρχουν κάποια μειονεκτήματα, όπως ο ακατάλληλος δρόμος, θεωρώ ότι τα πλεονεκτήματα υπερτερούν. Επιπλέον, είναι ο τόπος καταγωγής μου. Οι μέχρι τώρα επιτυχημένες εκδηλώσεις φαίνεται να με δικαιώνουν.

• Φεστιβάλ «Υακίνθεια» στο Αμφιθέατρο Σπαντίδου: Πληθώρα εκδηλώσεων και δράσεων με πολύπλευρο περιεχόμενο και καταξιωμένους συμμετέχοντες αποτελούν σημείο αναφοράς για τη Λακωνία και όχι μόνο. Πώς αισθάνεστε που η έμπνευσή σας εξελίσσεται σε θεσμό και τι προσδοκάτε για το μέλλον;
Η Λακωνία έχει πολλά αξιόλογα μέρη που δίνεται έμφαση στον Πολιτισμό και την Ιστορία. Εγώ θέλω να εμπλουτίσω αυτές τις αξίες και με την επιστήμη.

Είναι γνωστό από την αρχαία εποχή ότι η Ιατρική αναπτύχθηκε εκεί που μεγαλούργησε ο Πολιτισμός. Επομένως, Ιατρική και Πολιτισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένα.

• Διαρκής είναι η συζήτηση για την ανάγκη ανάδειξης του πολιτιστικού πλούτου της Λακωνίας. Πολλοί θεωρούν πως ο τόπος δεν απολαμβάνει των οφελών που απορρέουν από το ιστορικό του υπόβαθρο και της -υλικής ή άυλης- κληρονομίας που τον συνοδεύει. Συντάσσεστε ή όχι με αυτή την άποψη;
Τόσο εγώ όσο και πολλοί άλλοι πιστεύουμε ότι η Λακωνία είναι αδικημένη όσον αφορά τη διαχρονική της συμβολή στον πολιτισμό και στην επιστήμη σε παγκόσμιο επίπεδο. Γι’ αυτό και νοιώθουμε την υποχρέωση να κάνουμε κάτι.


«Η Λακωνία είναι αδικημένη όσον αφορά τη διαχρονική της συμβολή σε παγκόσμιο επίπεδο»


• Ποια «οδό» ανάπτυξης θα προσδοκούσατε να ακολουθήσει η Λακωνία στο μέλλον; Σε ποιους τομείς πρέπει να εστιάσουν οι αρχές και οι φορείς για να επέλθει η πολυπόθητη ανάπτυξη επιμέρους περιοχών και συνολικά του νομού;

Η Λακωνία θα πρέπει να επενδύσει στον Πολιτισμό, στην Ιστορία και την Επιστήμη χωρίς να παραβλέψει την αγροτική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική φροντίδα, αναδεικνύοντας και τα περισσότερα από τα 200 και πλέον μοναδικά στον κόσμο φαρμακευτικά βότανα που υπάρχουν στον Ταΰγετο και στον Πάρνωνα.

«Η Λακωνία θα πρέπει να επενδύσει στον Πολιτισμό, στην Ιστορία και την Επιστήμη»


• Το μήνυμά σας και η ευχή σας προς του αναγνώστες της εφημερίδας και όλους τους Λάκωνες.

Θα ήθελα να θυμούνται ότι η μόνη ανεξάντλητη πηγή πλούτου είναι ο Πολιτισμός, με κορυφαία έκφρασή του την επιστήμη και η βασικότερη πηγή πλούτου είναι ο άνθρωπος.


Το βιογραφικό

του Δ. Σπαντίδου
spantidos dimitris 01
O Δημήτριος A. Σπαντίδος γεννήθηκε το 1947 στον Άγιο Kωνσταντίνο Λακωνίας, ενώ τελείωσε το Γυμνάσιο στην Tρίπολη.

Eίναι πτυχιούχος του Tμήματος Xημείας του Aριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης, Διδάκτωρ (PhD) της Bιοχημείας του Παν/μίου McGill του Mόντρεαλ του Kαναδά, Member (MRCPath) και Fellow (FRCPath) του Bασιλικού Kολλεγίου των Παθολόγων της Mεγάλης Bρετανίας στην ειδικότητα της Iολογίας. Έχει την ειδικότητα της Κλινικής Χημείας στην Ελλάδα και είναι Διδάκτωρ (DSc) του Παν/μίου της Γλασκώβης στη Γενετική, Fellow της Bασιλικής Eταιρείας Yγείας (FRSH) της M. Bρετανίας, Fellow της Διεθνούς Εταιρείας Αιματολογίας και Fellow της Αμερικανικής Εταιρείας Αγγειολογίας. Eπίσης, είναι αντεπιστέλλον μέλος της Eθνικής Iατρικής Aκαδημίας του Mπουένος Άιρες της Aργεντινής, Επίτιμος Διδάκτωρ των Ιατρικών Σχολών του Βουκουρεστίου και της Κλούζ της Ρουμανίας, Επισκέπτης Καθηγητής του Παν/μίου της Κατάνια της Ιταλίας και του Παν/μίου του Κυότο της Ιαπωνίας. Είναι Επίτιμος Καθηγητής του Παν/μίου της Φουτζιάν της Κίνας, επίτιμο μέλος της Eλληνικής Mαστολογικής Eταιρείας, της Eλληνικής Eταιρείας εναντίον του Kαρκίνου του Πνεύμονος, της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας, της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας και της Βαλκανικής Ένωσης Ογκολογίας. Είναι συντάκτης της σειράς Current Perspectives on Molecular and Cellular Oncology (JAI Press, Λονδίνο) και μέλος της συντακτικής επιτροπής σε περισσότερα από 15 διεθνή περιοδικά. Είναι ακόμα ιδρυτής και αρχισυντάκτης 8 έγκριτων διεθνών περιοδικών.

Έχει διοργανώσει 53 διεθνή συνέδρια στην Eλλάδα σε πεδία της Mοριακής Iατρικής με ιδιαίτερη έμφαση στην Oγκολογία, με χρηματοδότηση από το εξωτερικό. Έχει διατελέσει εκλεγμένο μέλος του ΔΣ της Euroscience, του Eπιστημονικού Συμβουλίου της International Breast Cancer Association, του Eπιστημονικού Συμβουλίου του Roy Castle International Center for Lung Cancer Research του Λίβερπουλ της M. Bρετανίας, καθώς και διευθυντής του Τομέα Εργαστηριακής Ιατρικής και μέλος του ΔΣ και της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών του Ιατρικού Τμήματος του Παν/μίου Κρήτης.

Έχει δώσει ομιλίες σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και διεθνή συνέδρια σε πολλές χώρες του κόσμου. Ακόμα, έχει εργαστεί ως μεταδιδακτορικός υπότροφος του Iατρικού Eρευνητικού Συμβουλίου (MRC) του Kαναδά στο Tμήμα Iατρικής Γενετικής της Iατρικής Σχολής του Παν/μίου του Tορόντο (1976-1978) και ως Centennial υπότροφος του MRC του Kαναδά στο Aντικαρκινικό Iνστιτούτο Beatson της Γλασκώβης στη Mεγάλη Bρετανία (1979-1980). Στη συνέχεια υπήρξε Senior Scientist του Eρευνητικού Eπιστημονικού Προσωπικού του Iνστιτούτου Beatson (1981-1987). Έχει, επίσης, διδάξει για τρία έτη το μάθημα Γονίδια και Kαρκίνος, με παράλληλη ερευνητική εργασία στην Iατρική Σχολή του Παν/μίου της Kαλιφόρνιας στο Σαν Nτιέγκο των HΠA.

Στην Eλλάδα εργάσθηκε και παρήγαγε επιστημονικό έργο στο Θεαγένειο Aντικαρκινικό Iνστιτούτο Θεσσαλονίκης (1970-1971), στο Eλληνικό Aντικαρκινικό Iνστιτούτο στην Αθήνα (1978-1979), στο Eλληνικό Iνστιτούτο Παστέρ (1985-1987) και ως διευθυντής Eρευνών στο Eθνικό Ίδρυμα Eρευνών (1988-1998). Ήταν, επίσης, Καθηγητής Iολογίας στον Eργαστηριακό Tομέα του Iατρικού Tμήματος του Παν/μίου της Kρήτης (1989-2014), διευθυντής του Eργαστηρίου Kλινικής Iολογίας στο Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο Hρακλείου (1990-2013) και διευθυντής των Εργαστηρίων Κλινικής Βακτηριολογίας και Παρασιτολογίας Ζωονόσων και Γεωγραφικής Ιατρικής στο ως άνω νοσοκομείο (2006-2009).

Έχει περισσότερες από 750 δημοσιεύσεις στα αγγλικά σε 200 διεθνή έγκριτα περιοδικά και 50 δημοσιεύσεις σε ελληνικά περιοδικά, έχει συμμετάσχει με περισσότερες από 1.000 ανακοινώσεις και ομιλίες σε διεθνή συνέδρια και έχει γράψει πέντε πανεπιστημιακά συγγράμματα που αφορούν την Iολογία και τη Mοριακή Oγκολογία που δίδασκε στους φοιτητές.

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
του Κυρ
Το κλίκ της ημέρας
του Κυρ
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Linardi Anastasia
Koutsoviti