Συνεχίζουν να καταπλήσσουν τα ευρήματα στα Αντικύθηρα (ΦΩΤΟ)

Τι απέδωσε η δεύτερη περίοδος ερευνών στο ιστορικό ναυάγιο - Νέα δεδομένα στην επιστημονική κοινότητα από την ανεύρεση ανθρώπινων δοντιών

Πέμπτη, 23 Ιούνιος 2022 13:34 | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Συνεχίζουν να καταπλήσσουν τα ευρήματα στα Αντικύθηρα (ΦΩΤΟ)

Πλούσια σε ευρήματα ήταν η δεύτερη περίοδος (23 Μαΐου – 15 Ιουνίου 2022) της υποβρύχιας αρχαιολογικής έρευνας στο ναυάγιο των Αντικυθήρων, στο πλαίσιο του πενταετούς προγράμματος 2021-2025. Η έρευνα διεξάγεται από την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή στην Ελλάδα υπό τη διεύθυνση της Δρ. Αγγελικής Γ. Σίμωσι, προϊσταμένης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εύβοιας, και του Καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Γενεύης Λόρεντζ Μπάουμερ, υπό την εποπτεία της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, ενώ η έρευνα τελεί υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.

Η αποστολή ξεκίνησε με την ανέλκυση ογκωδών βράχων βάρους πολλών τόνων, οι οποίοι κάλυπταν τμήμα του ναυαγίου. Κατά τη φάση αυτή χρησιμοποιήθηκαν ειδικοί σάκοι ανέλκυσης από τον βυθό, με την καινοτομία της εφαρμογής του συστήματος πλήρωσης αέρα από το σκάφος, που ανέπτυξε η ομάδα της «Hublot Xplorations».

Στο «φως» αποκαλυπτικά
μυστικά του βυθού
Μεταξύ των νέων ευρημάτων περιλαμβάνονται:
- Μαρμάρινη βάση αγάλματος της οποίας σώζονται και τα δύο γυμνά κάτω άκρα ανθρώπινης μορφής, καλυμμένη με παχύ στρώμα θαλάσσιου επίπαγου. Για τον λόγο αυτό δεν είναι δυνατή η λεπτομερής περιγραφή.
- Μαρμάρινο υπερφυσικό κεφάλι ανδρικής γενειοφόρου μορφής, η οποία εκ πρώτης όψεως ταυτίζεται με τον ημίθεο Ηρακλή του τύπου Farnese, του λεγόμενου «Ηρακλή των Αντικυθήρων», και είναι πιθανόν να ανήκει στο ακέφαλο άγαλμα αρ. 5742 του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, το οποίο ανελκύστηκε από τους σφουγγαράδες το 1900.
-  Η μεγάλη έκπληξη έρχεται από τη ανεύρεση δύο ανθρώπινων δοντιών πάνω σε συμπαγές συσσωμάτωμα με ίχνη χαλκού, το οποίο δια του γενετικού υλικού του θα βοηθήσει στο προσδιορισμό του φύλου και άλλων γενετικών χαρακτηριστικών του ανθρώπου, στον οποίο ανήκαν.
- Πλήθος αντικειμένων από την εξαρτία του πλοίου, όπως χάλκινα και σιδερένια καρφιά, καθώς και ο μολύβδινος στύπος ξύλινης άγκυρας, αλλά και μεταλλικές άμορφες μάζες καλυμμένες από σκληρό θαλάσσιο επίπαγο, που κρύβουν τα δικά τους μυστικά, που μόνο με ακτινογραφία μπορούν να εξιχνιαστούν και να εντοπιστούν τυχόν υπάρχουσες συμβολικές παραστάσεις.

Οι αρχαιότητες μεταφέρθηκαν με ασφάλεια από τα Αντικύθηρα στις εγκαταστάσεις της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων καταλλήλως συσκευασμένα σύμφωνα με τις οδηγίες του Τμήματος Συντήρησης της Εφορείας.

Εκτός από τους διευθυντές της έρευνας, στην αποστολή συμμετείχαν ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βενετίας Κάρλο Μπέρτραμ και η ερευνήτρια του ίδιου πανεπιστημίου Δρ. Ελίζα Κόστα, ο Ορέστης Μανούσος και ο Δρ. Ισαάκ Ογκλομπλίν, ο συνεργαζόμενος ερευνητής του Πανεπιστημίου της Γενεύης Αλέξανδρος Σωτηρίου, ο οποίος διηύθυνε την επιχείρηση πεδίου, οι δύτες Χάρης Μήτρου, Νίκος Γιαννουλάκης και Δημήτρης Ρωμιός. Παράλληλα, έλαβαν μέρος και τέσσερα έμπειρα στελέχη της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών (ΜΥΑ) του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, οι Άρης Μαχαιρίδης, Δημήτρης Χατζηασλάν, Δημήτρης Κιώσης και Γιώργος Λυτρίβης.

Για τη διεξαγωγή της υποβρύχιας έρευνας και ανασκαφής έγιναν καταδύσεις από εξειδικευμένο καταδυόμενο προσωπικό, με τη χρήση συσκευών κατάδυσης μεικτών αερίων. Στο καταδυτικό έργο συνέδραμαν εκτός από τους δύτες του Λιμενικού Σώματος, επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό του τμήματος έρευνας και ανάπτυξης της εταιρείας Ηublot, και το ειδικό πλοίο «Typhoon», το οποίο διέθεσε το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη.

Η καταδυτική προσπάθεια υποστηρίχθηκε από το πλήρωμα του «Typhoon» υπό τον συντονισμό του Αντιναυάρχου ε.α. Αλέξανδρου Παλατιανού και από την ομάδα της «Hublot Xplorations» με τους Ματίας Μπάτετ, Μισέλ Μπλούμενθαλ, Αλοϊ Έμπισερ και Ντιέγκο Κάρβεν. Η εποπτεία της έρευνας έγινε από την καταδυόμενη αρχιτέκτονα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων Αικατερίνη Ταγωνίδου.

Η Σχολή Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης (Εργαστήριο Κρυσταλλογραφίας και Τμήμα Επιστημών της Γης) διέθεσε εργαστηριακό εξοπλισμό για την πραγματοποίηση επιτόπιων αναλύσεων.

Κύριοι χορηγοί της έρευνας είναι το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη και η Ελβετική ωρολογοποιία «Hublot». Την έρευνα υποστήριξαν, επίσης, το ελβετικό ίδρυμα «Nereus Research», που ιδρύθηκε με κύριο σκοπό την στήριξη της έρευνας των Αντικυθήρων, καθώς και τη Cosmote ως χορηγός επικοινωνίας της έρευνας.

Ευχαριστίες απευθύνουν οι ιθύνοντες του προγράμματος, προσωπικά στον Πάνο Λασκαρίδη και τον δήμαρχο Κυθήρων Ευστράτιο Χαρχαλάκη, «για τη συνεχή υποστήριξη της αρχαιολογικής έρευνας». Σταθεροί υποστηρικτές του προγράμματος οι κάτοικοι των Κυθήρων και των Αντικυθήρων.

Η ανακάλυψη πριν από 122 χρόνια
και ο δισεπίλυτος γρίφος
Η έρευνα του ναυαγίου στις αρχές του 20ού αιώνα, στις βορειοανατολικές ακτές της νήσου των Αντικυθήρων, εγκαινίασε την ενάλια αρχαιολογία στην Ελλάδα και προσέφερε μία νέα, ανεκτίμητη προσέγγιση στην αρχαία ελληνική τεχνολογία. Από την εποχή που εντοπίστηκε το ναυάγιο έως και σήμερα, συναρπάζει η μυθιστορηματική ανέλκυσή του και, κυρίως, η πολύπλοκη δομή και λειτουργία του περίφημου «Μηχανισμού των Αντικυθήρων», που συμπεριλαμβανόταν στο φορτίο του. Τα αρχαιολογικά ευρήματα αποτελούν μαρτυρία για την τέχνη, το εμπόριο και τη διακίνηση καλλιτεχνημάτων. Δίνουν, επίσης, πληροφορίες για το πώς ο ελληνικός τρόπος ζωής επηρέασε τους Ρωμαίους αριστοκράτες και τους εύπορους επιχειρηματίες κατά τον 1ο αι. π.Χ.

Το «Ναυάγιο των Αντικυθήρων» εντοπίστηκε το 1900 από Συμιακούς σφουγγαράδες. Η κινητοποίηση για την ανέλκυσή του ήταν πρωτοφανής για την εποχή και τα μέσα της ελληνικής πολιτείας. Τις έρευνες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας συνέδραμε το Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό. Το 1976 η ανασκαφική έρευνα συνεχίστηκε από τα μέλη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, που είχαν πλέον στη διάθεσή τους το ωκεανογραφικό σκάφος «Calypso», που διέθεσε ο Ζακ-Υβ Κουστώ. Από τις έρευνες ανασύρθηκε πλήθος αρχαιοτήτων, χάλκινα και μαρμάρινα αγάλματα και αγαλματίδια, πήλινα, χάλκινα και γυάλινα αγγεία, χρυσά κοσμήματα, κλίνες, νομίσματα, καθώς και τμήματα από το ίδιο το πλοίο. Μέρος του πολύτιμου φορτίου του πλοίου φαίνεται ότι αποτελούσε και ο περίφημος Μηχανισμός, ο οποίος είναι ένας αναλογικός, ημερολογιακός και αστρονομικός υπολογιστής, που εξακολουθεί να εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για την αρχαία ελληνική τεχνολογία.

Το ναυάγιο χρονολογείται στο 75-50 π.Χ., εποχή κατά την οποία γνωρίζουν άνθηση οι θαλάσσιες εμπορικές συναλλαγές και μεταφορές έργων τέχνης από την ανατολική Μεσόγειο προς τη Ρωμαϊκή Δημοκρατία. Ενδεχομένως, το πλοίο να αναχώρησε από το λιμάνι της Δήλου, καθώς το νησί ήταν απαλλαγμένο από δασμούς από το 166 έως το 69 π.Χ., παρόλο που οι τόποι παραγωγής αρκετών αντικειμένων είναι η βόρεια Συρία και η Αλεξάνδρεια. Το φορτίο του πλοίου αναμφίβολα προοριζόταν για τη μεγάλη αγορά της εποχής, τη Ρώμη, όπου τα μέλη της ανώτερης τάξης, ως μέσο κοινωνικής επιβολής και επίδειξης του πλούτου τους, κοσμούσαν τις οικίες τους με ελληνικά έργα τέχνης.
(Από την εισαγωγή της έκδοσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου με τίτλο «Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων - Το Πλοίο – Οι Θησαυροί – Ο Μηχανισμός»)


φωτογραφίες: Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού

Ενημερωθείτε για όλη την επικαιρότητα της Λακωνίας και όχι μόνο μέσα από τη συνεχή ροή του www.lakonikos.gr. Κάνετε like στη σελίδα και γίνετε μέλος στην ομάδα του lakonikos.gr στο Facebook για να μαθαίνετε τα νέα πρώτοι! Με το κύρος και την αξιοπιστία του «Λακωνικού Τύπου»της μοναδικής ημερήσιας εφημερίδας της Λακωνίας με ιστορία 25 και πλέον ετών

Έκθεση εικόνων

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ
του Ανδρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
του Ανδρέα Πετρουλάκη
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Linardi Anastasia
Koutsoviti